Abdulfettah Efendi [1230-1314 / 1814-1896]
Aklâm-ı sitte’de, celî’de hayatının ilk ve orta devresinde Mahmud Celâleddin Efendi’nin yolunu takip etti. Son devresinde de takriben 1300/1882’den sonra Mustafa Râkım Efendi Ekolü’ne dönen ve onun derecesinde celî sülüs yazan Abdülfettah Efendi’nin eserlerine çokça rastlanır. 1270/1854’te Bursa’da meydana gelen deprem neticesinde Ulu Câmii’nin harap olan yazılarının tamiri için Mehmed Şefik ile birlikte zamanın padişahı Abdülmecid tarafından görevlendirildi. İstanbul’da Süleymaniye Câmii’nde harap olan yazıları da eski üslûplarına uygun olarak yazması emrolununca geniş bir odaya ihtiyaç duyan hattata padişah bir ev tahsis etti. Devrinin birçok resmî yapılarının kitâbelerini de yazan hattatın önemli eserlerinden biri de Bâb-ı Hümâyûn’un üstündeki kitâbeleridir. (Bunlardan Topkapı Sarayı tarafında olanı, Ayasofya tarafındaki Ali b. Yahyâ Sûfî’nin yazdığı müsennâ tarzdaki “İnne’l-müttekîne..” ayetinin aynıdır. Hattatın Bayezid Câmii’ndeki iki levhası aynen Râkımâne’dir. Buna mukâbil aynı câminin iki yan kapısı üstündeki celî sülüsler ise Mahmud Celâleddin Ekolü tarzındadır. Bunda Mahmud Celâleddin Ekolü’nü beğenen Sultan Abdülmecid’in etkisi olmuştur. Bursa Ulu Câmii’nin iki iç yan kapısı üstündeki nesta’lîk levhalarında görüldüğü gibi bazen Îran üslûbu nesta’lîk’i kullandığı da olan hattatın eserlerinin bulunduğu yerler şunlardır:
Süleymâniye, Bayezid, Aksaray Vâlide, Yıldız Hamidiye, Ertuğrul câmileri, Fâtih Türbesi, Bâb-ı Hümayûn, Beylerbeyi Sarayı, Kastamonu (Şâbân-ı Velî Türbesi). Ayrıca Edirne’de Taşlık Câmii ile Alemdar Câmii’nde de yazıları bulunmaktaydı. Bu câmiler yıktırıldığı sırada yalnız 1302 tarihli çehâryârlar Edirne Müzesi’ne kaldırılmıştır. Şam ve Girit’te de eserleri olan hattatın Bursa Ulu Câmii’de çift “Allah Hû” yu yazmak için ağaçtan yaptığı iri yazı kalemi günümüzde aynı levhanın yanında asılı bulunmaktadır. Sülüs yazıda Hâfız Osman Ekolü’ne bağlı olan Abdülfettah Efendi’nin Beylerbeyi Sarayı’ndaki nesta’lik yazıları güzel ise de Yesârizâde ayarında değildir.
|
